Dzisiaj jest sobota, 16 stycznia 2021 r., 16 dzień roku
0
0
0
WIADOMOŚCI | SPORT | OGŁOSZENIA | BAZA FIRM | KULTURA | ZAKUPY | GALERIA ZDJĘĆ
Jak ucztowali nasi przodkowie?
Dodał: MaG, 21-12-2020 07:26, odsłon: 417

Znamienne dla świąt Bożego Narodzenia jest to, że w tradycję najmocniej wpisały się zwyczaje (także kulinarne) charakterystyczne dla Wigilii, która jest przecież tylko czasem oczekiwania na właściwe święto. Co jadano w Wigilię na Mazowszu?

Na początku XX w. w mazowieckich chatach wśród potraw, które gościły na wigilijnym stole były: barszcz grzybowy na kwasie z kapusty, zupa lub kompot z suszonych owoców, kapusta z grochem lub z fasolą, a także kluski rwaki formowane w dłoniach. Z tych ostatnich wróżono grubość kłosów w przyszłym roku.

 

Z ryb tylko śledzie

 

Wspólną cechą wigilijnych wieczerzy w poszczególnych rejonach było spożywanie postnych dań. Ich liczba była uzależniona od zamożności domu. Domownicy musieli chociaż po trochu spróbować wszystkich potraw – wróżyło to urodzaj. – W radomskim kolację zaczynano od zupy. Popularny był barszcz grzybowy z kluskami, żur z chlebem czy też kapuśniak z kwaszonej kapusty – mówi dr Justyna Górska-Streicher, etnografka z Muzeum Wsi Radomskiej. – Na stole musiały znaleźć się również wszystkie rodzaje kaszy, pierogi z nadzieniem z grzybów lub siemienia lnianego. Stosunkowo rzadko podawano ryby – jeśli już, to śledzie.

 

Zgodnie z polskim zwyczajem potrawy wigilijne powinny być postne, czyli bezmięsne i bez użycia tłuszczów zwierzęcych. – Na Kurpiach, podczas wigilijnej wieczerzy, pojawiały się na stołach gotowane ziemniaki i kasze. Często była to kasza jaglana polewana olejem lnianym. Podawano kapustę kwaszoną z dodatkiem grzybów lub grochu, kluski z makiem, zupę owocową z kluskami, robioną z suszonych jagód i doprawianą miodem, a także barszcz czerwony. Na stołach bardziej zamożnych Kurpiów można było znaleźć smażoną rybę, a w biedniejszych domach jedynie śledzie. W późniejszym okresie bożonarodzeniowe menu rozszerzyło się o pierogi z kapustą i grzybami – opowiada Paulina Hoffman-Orlicka, historyczka z Muzeum Kultury Kurpiowskiej.

 

Dary ogrodu, lasu, pola i wody

 

Nieco inaczej przedstawiały się potrawy wigilijne na stołach dworskich i mieszczańskich. Na wieczerzę podawano barszcz czerwony z uszkami lub ziemniakami, zupę rybną, zupę migdałową. Ryby przyrządzano na różne sposoby. Był m.in. karp na szaro, szczupak z szafranem, karp smażony i śledzie. – Starano się, aby potrawy wigilijne robione były ze wszystkich płodów ziemi, żeby nie zabrakło pożywienia przez kolejny rok. Produkty na postne jadło powinny być pozyskane z ogrodu, lasu, pola i wody – podkreśla Danuta Krześniak z Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. – Przygotowywano je więc z mąki, kaszy, warzyw, owoców, grzybów i miodu. Nawet w najbiedniejszych rodzinach jadano solone śledzie, które można było dość tanio nabyć w wiejskiej karczmie czy w sklepiku w miasteczku. Inna sprawa, że jakość śledzi pozostawiała wiele do życzenia – dodaje etnografka.

 

Trzęsionki i drożdżowe

 

Zupełnie inaczej wyglądało menu bożonarodzeniowe. W pierwszy dzień świąt obowiązywał zakaz wykonywania jakichkolwiek prac, poza niezbędnym obrządkiem w gospodarstwie. – Zakaz pracy, a więc i gotowania, sprawiał, że na śniadanie jadano przygotowany wcześniej żur z jajkami i kiełbasą, a często zadowalano się wyłącznie plackiem drożdżowym, popijanym kawą zbożową – mówi dr Justyna Górska-Streicher. – Na obiad jadano zimne mięsa i kiełbasy z chlebem. Za to drugiego dnia świąt na stoły trafiały wędzone w owocowym dymie wędliny, charakterystyczne trzęsionki, czyli mięsne galarety z formy, pasztety, jaja i rzecz jasna ciasta: makowce, serniki i najbardziej lubiane drożdżowe z kruszonkami.

 

Jeśli rosół, to tylko wołowy

 

Wedle niektórych, jedyną potrawą, którą wolno było ugotować tego dnia, był rosół wołowy na pamiątkę tego, że wół towarzyszył Dzieciątku w stajence betlejemskiej.

Pierwszy dzień świąt spędzano w ścisłym gronie rodzinnym. – W tradycji polskiej Boże Narodzenie jest czasem głębokich przeżyć religijnych, ale jest też okresem sprzyjającym ucztowaniu. Nawet w biedniejszych domach na świątecznych stolach musiały być potrawy mięsne – przypomina Danuta Krześniak z sierpeckiego skansenu. – Na obiad podawano rosół wołowy z kluskami krajanymi, kotlety mielone, kapustę na mięsie. Na zimno spożywano kaszanki, salcesony i mięsa.

 

Samorząd Mazowsza z życzeniami dla mieszkańców

 

Jedną z bożonarodzeniowych tradycji jest składanie sobie życzeń świątecznych. To stara, piękna tradycja świadcząca o tym, że życzenia były traktowane jako forma daru. Wierzono w sprawczą moc słowa płynącego prosto z serca.

 


Skontaktuj się z autorem tekstu: MaG
Facebook
Google
Wykop
Zgłoś
Wyślij
Drukuj
Komentowanie dozwolone wyłącznie dla zarejestrowanych użytkowników portalu.
AKTUALNOŚCI
WSZYSTKIE +
Fot. PKP S.A.
PKP S.A. na przełomie 2020 i 2021 r. ogłosiły przetargi na wybór wykonawców prac budowlanyc...
Fot. ilustracja/pixabay.com
Wiadomo już, że w 12 placówkach medycznych w powiecie kozienickim będzie można najpierw się zareje...
Fot. image.freepik.com
W najbliższych dniach temperatury w regionie mają spaść w nocy nawet do minus 18 stopni. Nie od dziś wiad...
Wielokrotnie dostrzegasz w swoim miejscu zamieszkania coś niepokojącego, a może chciałbyś się dowiedzieć ...
Fot. ilustracja/pixabay.com
Ministerstwo Zdrowia poinformowało o kolejnych zakażeniach koronawirusem w powiecie kozienickim.
Fot. Damian Latos/Agencja Arpass, od lewej: radny powiatu kozienickiego Tomasz Trela oraz poseł na Sejm RP Konrad Frysztak
Radny powiatu kozienickiego Tomasz Trela oraz poseł na Sejm RP Konrad Frysztak od kilku miesięcy kruszyli...
Fot. kkskozienice.pl
Przed siatkarzami Enei KKS-u Kozienice pierwsze w tym roku kalendarzowym spotkanie na własnym parkiecie. ...
Fot. Damian Latos/Agencja Arpass
Armia Kazika rośnie w siłę! We wtorek informowaliśmy o przekazaniu przez burmistrza Kozienic Piotra Kozło...
Fot. ilustracja/pixabay.com
Ministerstwo Zdrowia poinformowało o kolejnych zakażeniach koronawirusem w powiecie kozienickim.
Na zdjęciu Arkadiusz Mizera. Fot. Mariusz Basaj/archiwum Kozienice24
Dzień po swoich urodzinach, 13 stycznia odszedł założyciel i szkoleniowiec Akademii Piłkarskiej "Nasze Na...
Fot. Starostwo Powiatowe w Kozienicach
13 stycznia, na zaproszenie starosty kozienickiego Andrzeja Junga – w starostwie gościł wicemarszał...
Fot. ilustracja/pixabay.com
Od stycznia telewizja lokalna Kronika Kozienicka nie jest już w strukturach Kozienickiego Domu Kultury, a...
Fot. opskozienice.pl
Centrum Usług Społecznych w Kozienicach zaprasza seniorów z terenu gminy Kozienice, nieaktywnych z...
Fot. Anna Puzio - PCK Kozienice
Otwarto nową siedzibę Polskiego Czerwonego Krzyża w Kozienicach.    
Fot. ilustracja/pixabay.com
Ministerstwo Zdrowia poinformowało o kolejnych zakażeniach koronawirusem w powiecie kozienickim.
Małgorzata Jagielska - Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu
Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia zaprasza do oglądania nowego cyklu pt. „...
Fot. Kozienicki Dom Kultury
Po raz kolejny Kozienicki Dom Kultury im. Bogusława Klimczuka dołączył do Wielkiej Orkiestry Świątecznej ...
Fot. Maciej Zając
W ostatnim czasie obserwujemy bardzo duży wzrost zainteresowania zarówno ze strony lokalnej społec...
Fot. archiwum
Zgodnie z decyzją rządu etap odpowiedzialności, który został rozpoczęty 28 listopada 2020 r., zost...
Fot. ilustracja/pixabay.com
Aparaty RTG za prawie 2,8 mln zł trafią do szpitali w Radomiu, Kozienicach, Grójcu, Lipsku, Pionka...

Kronika
Zobacz więcej

KONTO UŻYTKOWNIKA
WIĘCEJ +

Login:

Hasło:



Ostatnie komentarze
Zobacz więcej
Gmina Kozienice
Zobacz więcej
Powiat Kozienicki
Zobacz więcej
Garbatka-Letnisko
Zobacz więcej
MCSW
Zobacz więcej
WszystkoBlisko - sklep internetowy
PRZEJDŹ DO GALERII +
NA GÓRĘ STRONY +
Nasze serwisy:
Kategorie:
Informacje:
Reklama:
Gazeta Kozienice24 to niezależne media elektroniczne w Kozienicach - jako jedyni całodobowo informujemy o wydarzeniach w mieście i regionie. Dzięki rzetelności i szybkości w przekazywaniu informacji oraz przynależności do grupy medialnej każdego dnia odwiedza nas wiele tysięcy czytelników.

Kontakt z działem reklamy:
E-mail: reklama@arpass.pl lub tel: 500-304-413
facebook